• Daan Fousert

Stewardship, een zakelijke propositie met emotionele relevantie


De wereld, deze maatschappij, onze vrede mogen we niet voor lief nemen, maar deze behoeft blijvende aandacht, liefde en zorg. Als wij het voorbeeld zijn, helpen we anderen om op dat terrein tot juiste oordeelsvorming te komen en last but not least: het komt onszelf ten goede! Al onze daden van rentmeesterschap, naar mensen, naar onze samenleving, naar onze organisaties, naar deze wereld komen op een hele goede manier weer bij ons terug.

Bouwen aan betekenisvolle gemeenschappen en duurzaam investeren in mensen, organisaties, de samenleving en de wereld in de breedste zin van het woord. Dat is de brede betekenis van rentmeesterschap.

De filosoof Emanuel Kant zou President Trump dom gevonden hebben. Dom ben je volgens Kant niet als je te weinig kennis bezit of niet slim genoeg handelt of te weinig inzicht hebt in bepaalde theorieën. Voor Kant is iemand dom als hij of zij geen verschil ziet tussen zijn eigen ideeën en de werkelijkheid. Dat zien we terug in veel zaken die gerelateerd zijn aan de presidentiële taak en opdracht van Trump. Nu is hiermee vooral het behoud van de wereld in het geding. Dit decreet is schadelijk voor de hele wereld, voor jou en voor mij.

“Het is duidelijk dat Trump geen verschil ziet tussen zijn ideeën omtrent milieu en de werkelijkheid. Dat maakt hem dom en daarmee zet hij de wereld op het spel.”

Trump zette een streep door het beleid van Obama om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Zijn eigen overtuiging is, naast het feit dat hij het allemaal onzin vindt, dat alle maatregelen ten behoeve van klimaatsverbetering de Amerikanen alleen maar banen gekost hebben. Dit terwijl mensen als Al Gore en Ben Sanders al die feiten hebben weerlegd met bewijzen dat de sluiting van de kolenmijnen en het zoeken naar nieuwe bronnen van energie miljoenen banen hebben opgeleverd. Het is duidelijk dat Trump geen verschil ziet tussen zijn ideeën omtrent milieu en de werkelijkheid. Dat maakt hem dom en daarmee zet hij de wereld op het spel.

Californië en New York noemen het decreet van Trump ‘diep misleidend’ en dat is het ook. Hoe je het ook went of keert, Trump heeft nog steeds bijna de helft van de Amerikaanse bevolking achter zich staan. Met dit voorbeeld van zijn misleidende gedrag zullen veel mensen ook geloven dat zij al die ernstige berichten over het klimaat niet zo serieus hoeven te nemen en zullen ze doorgaan met een mogelijk milieu-verwoestende leefstijl. Dat alles betekent een grote stap terug op de weg die de wereld gaat op het terrein van klimaatverbetering en een duurzame wereld.

“Investeren in mensen wil niet alleen maar zeggen dat je geld steekt in iets wat goed voor hen is.”

Met zijn voorbeeldgedrag investeert Trump dus ook niet in de Amerikanen. Zo simpel is het. Investeren in mensen wil niet alleen maar zeggen dat je geld steekt in iets wat goed voor hen is. Het impliceert ook voorbeeldgedrag: voorleven hoe het moet zodat anderen je gaan volgen. Daarmee bouw je aan betekenisvolle gemeenschappen. Het bovenstaande klinkt ver van huis, bijna alsof het onszelf niet aangaat, maar niets is minder waar. Lees voor Trump nou eens jezelf tegen de achtergrond van de vraag of jij bepaalde situaties en zelfs milieuverslechtering had kunnen of kunt voorkomen. Het antwoord is simpel: ja! Door te oefenen in oordeelsvorming, een deugd die door Emanuel Kant genoemd wordt en die domheid kan voorkomen. Oordeelsvorming wijkt nogal af van dapperheid, grootmoedigheid, trouw, matigheid en de vele andere deugden. Laten we eens beter kijken naar deugden. Karakterdeugden noemt men de deugden van het hart. Intellectuele deugden van het hoofd zijn onder andere: kritische zin, verbeeldingskracht, nauwkeurigheid, vasthoudendheid en zelfstandigheid. Bij elk ervan kan volgens Aristoteles sprake zijn van een te veel of een te weinig. In zijn Ethica heeft Aristoteles een heel hoofdstuk besteed aan intellectuele deugden.

De drie belangrijksten zijn: inzicht of wijsheid, slimheid of probleemoplossend vermogen en verstandigheid. Dit alles gericht op het maken van de juiste keuze, als je dat kunt ben je intellectueel deugdzaam.

Verstandigheid is zowel sociaal als cognitief. Iemand is sociaal verstandig als hij doorheeft welk gedrag passend is bij de mensen met wie hij optrekt of omgaat en bij de samenleving waarin hij leeft. Daarin leven leiders het voorbeeld.

Vele eeuwen later heeft Kant deze cognitieve verstandigheid oordeelsvermogen genoemd. Daarmee zijn we weer terug bij Trump en/of bij onszelf. Oordeelsvermogen heeft volgens Kant betrekking op het talent dat ons in staat stelt te bepalen wat klopt en wat niet klopt. Het is het zintuig dat helpt bij het bepalen of iets wel of niet passend is.

“Als wij het voorbeeld zijn, helpen we anderen om op dat terrein tot juiste oordeelsvorming te komen en last but not least: het komt onszelf ten goede!”

Dom willen we niet graag genoemd worden en dan rijst de vraag of we ons kunnen trainen in de deugd van het oordeelsvermogen. Volgens Kant en Aristoteles moeten we dat zelfs. Je kunt het niet aanleren, maar je kunt er wel mee oefenen. In dat verband is de verkiezing van Trump dan weer een wijze les om tot ons door te laten dringen dat het verantwoordelijkheid vergt om aandacht te hebben en scherp te blijven, zeker nu hij dat niet is, op onze gezamenlijke opdracht tot rentmeesterschap.

De wereld, deze maatschappij, onze vrede mogen we niet voor lief nemen, maar deze behoeft blijvende aandacht, liefde en zorg. Als wij het voorbeeld zijn, helpen we anderen om op dat terrein tot juiste oordeelsvorming te komen en last but not least: het komt onszelf ten goede! Al onze daden van rentmeesterschap, naar mensen, naar onze samenleving, naar onze organisaties, naar deze wereld komen op een hele goede manier weer bij ons terug. Dat heet de wet van de wederkerigheid. Dus: wees een rentmeester, al was het maar voor jezelf. Daarin schuilt de emotionele relevantie van elke zakelijke propositie!

Dit artikel werd eerder gepubliceerd in Pioniers Magazine


0 keer bekeken
Contact

Otterlaan 5

6705 CJ Wageningen​​

Tel: 06 134 499 64

​info@servant-leadershipsolutions.nl

  • Black LinkedIn Icon
  • Black Facebook Icon
  • Black Twitter Icon
  • Instagram - Black Circle
  • Black YouTube Icon

© 2017-2020 by Servant-Leadership Solutions B.V.